سكی ماسی قرش مەترسیدارە

25/04/2019 - 09:31 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/هەمەڕەنگ

 

 

زاناكان لە دوای لێكۆڵینەوەی ورد لە ماسی قرشی سپی، بۆیان دەركەوتووە بڕێكی زۆری كانزای جیوەو زەرنیخ و قورقوشم لە ناوسكیاندایە.

زانایانی كۆلێژی (Rosenstiel) بۆ زانستەكانی دەریایی و ئاسمانی ‌و زانكۆی مەیامی ئەمریكا دوای لێكۆڵینەوەیەكی وردیان لە ماسی قرشی سپی لە ئاوەكانی باشوری ئەفریقیادا، بۆیان دەركەوتووە سەرەڕای ئەوەی ئەو قرشانە بە ڕووكار تەندروستییەكی باشیان هەیە، بەڵام ناو سكیان بڕێكی زۆری توخم و ماددەی كانزایی وەك زەرنیخ و قورقوشم و جیوەی تێدایە.

هەرچەندە باری تەندروستی ئەو قرشانە نەبۆتە سەرچاوەی دڵە راوكێ، بەڵام ئەوەی جێگەی هەڵوەستە لەسەركردنی ئەو زانایانەیە ئەوەیە كە ڕەنگە هەمان ماددەی ژەهراوی لەناو سكی زیندەوەرە دەریایی و مەمكدارەكانی دیكەشدا هەبێت، بەو ماسییانەشەوە كە خەڵكی وەك سەرچاوەیەكی خۆراك بەكاری دەهێنن و دەیخۆن.

لەو لێكۆڵینەوەیەدا زاناكان نمونەی خوێنی (43) ماسی قرشی سپیان وەرگرتووەو بۆ چڕبوونەوەی ماددەكان گەڕاون كە بریتی بووە (12) توخم و (14) كانزای قورس.

دواتر ئەنجامی پشكنینی خوێنەكە چڕبوونەوەی هەندێك كانزای قورسی دەرخستووە كە بە ژەهراوی ئەژمار دەكرێت بۆ هەندێك ئاژەڵ، بەڵام چونكە سیستەمی بەرگری ئەو جۆرە قرشە بەهێزە، بۆیە هیچ كێشەیەكی بۆ ئەو ئاژەڵە دەریاییە دروست نەكردووە.

(لیزا مێرلی) ئامادەكاری ئەو لێكۆڵینەوەیە وتویەتی، بەپێی ئەنجامەكان ئەگەری ئەوە هەیە كە لە بنەڕەتدا قرشی سپی میكانیزمێكی خۆپارێزی هەبێت كە كاریگەرییە زیانبەخشەكانی ئەو ماددە ژەهراوییانەی لەسەر كەمدەكاتەوە.

ئەو خانمە لێكۆڵەرە ئەوەشی ڕونكردۆتەوە، لە ڕێگەی پێوانەكردنی چڕی ژەهرەكانی وەك جیوەو زەرنیخ لە خوێنی ماسی قرشی سپیدا دەتوانین بە شێوەیەكی باشتر لە ئاماژەكانی سیستەمی ژینگەیی و كاریگەری بۆ سەر مرۆڤ تێبگەین.

زاناكانی ئەو تیمی لێكۆڵینەوەیە جەخت دەكەنەوە لە پێویستی پاكوخاوێن ڕاگرتنی ژینگەو بەتایبەت ژینگەی ئاوی، لەپێناو بە سەلامەتی هێشتنەوەی گیانەوەرە ئاوییەكان و لە دواجاریشدا پاراستنی سامانی ئاوی.

كەشتی نووح