بۆ منداڵان كتێبی چاپكراو لە كتێبی ئەلیكترۆنی باشترە

26/04/2019 - 08:12 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/هەمەڕەنگ

 

 

توێژینەوەیەكی نوێ دەریخستووە منداڵان زۆتر كارلێكدەكەن لەگەڵ باوانیان كاتێك كتێبی چاپكراویان بۆ دەخوێننەوە لەوەی كتێبەكان ئەلیكترۆنی بن و لە رێگەی ئینتەرنێتەوە بۆیان بخوێننەوە.

پسپۆڕان ڕێنمایی دایك و باوكان دەكەن كە باشترە كتێبی چاپكراوو كاغەزی بۆ منداڵەكانیان بكڕن و بخوێننەوە لەبری ئەوەی لەسەر كۆمپیوتەرو تابلێت بۆیان بخوێننەوەو هۆكارەكانی ئەوەش دەخەنەڕوو.

ئامارێكی سەنتەری (بیۆ) ی ئەمریكی بۆ توێژینەوەكان ئاشكرایكردووە، لە نێوان ساڵانی (2011 – 2014) دا ژمارەی ئەو ئەمریكیانەی كە كتێبی ئەلیكترۆنی دەخوێننەوە لە(17%) ەوە بەرزبۆتەوە بۆ (28%) بەبەراورد بە خوێندنەوەی كتێبی چاپكراوو كاغەزی و هۆكاری ئەوەش دەگەڕێتەوە بۆ ئەوەی كتێبی ئەلیكترۆنی نرخی هەرزانترە و دەتوانرێت ژمارەیەكی زۆری كتێب لە كۆمپیوتەر‌و تابلێتدا خەزن بكرێت ‌و جێگەیەكی كەمتریش دەگرێت.

لەگەڵ ئەوەشدا هەندێك توێژینەوەی تایبەتمەند ئاماژە بەوە دەدەن كە ڕۆژنامەگەری ئەلیكترۆنی نەیتوانیوە ڕۆژنامەگەری چاپكراو لەناو بەرێت، بۆ ڕاستی ئەوەش لە دوا توێژینەوەی ئەمریكیدا كە لەزانكۆی میشیگان لەسەر منداڵان كراوە، جەخت لەوە كراوەتەوە هێشتا كتێبی چاپكراوو كاغەزی پەسەندە بۆ ئەوەی وا لە منداڵان بكرێت ئارەزوویان لە خوێندنەوە هەبێت و باشتر كارلێك لەگەڵ دایك و باوكیاندا بكەن.

خاتوو (تیڤانی مونەزر) پسپۆری گەشەپێدانی ڕەفتاری منداڵ لەنەخۆشخانەی زانكۆی میشیگان ‌و گەورە ڕاوێژكاری ئەو توێژینەوەیە دووپاتیدەكاتەوە كە كتێبی چاپكراو پێودانگی ئاڵتونییە بۆ هەژاندنی كارلێكە ئیجابیەكانی نێوان منداڵ و دایك و باوكی.

ئەو خانمە دەشڵێت، ئامانجمان لەم توێژینەوەیە ئەوە نییە شتەكە قورستر بكەین لەسەر دایك و باوكان، بەڵكو بۆ یارمەتیدانیانە لەپێناو سەرنج خستنە سەر ئەو چاڵاكییانەی كارلێكیان لەگەڵ منداڵەكانیان زیاتر دەكات.

خاتوو مونەزر ڕونیكردەوە‌و وتی، لەكاتی توێژینەوەكەمان كە دوو جۆر كتێبی ئەلیكترۆنی و كتێبی چاپكراوو كاغەزیمان بەكارهێنابوو، لەگەڵ هەردوو جۆری كتێبە ئەلیكترۆنییەكان باوك و دایكەكان كە ژمارەیان (37) دایك ‌و باوك بوو كەمتر باسی چیرۆكەكانیان دەكردو شتەكانیان ڕووندەكردەوە، زیاتر ڕێنماییان دەدا بە منداڵەكان سەبارەت بەئامێرەكانی كۆمپیوتەرو تابلێتەكان و كەمتر خودی چیرۆكەكانیان ڕوندەكردەوە، كە ئەمەش كارلێكی نێوان منداڵ و دایك و باوكی كەمتر دەكاتەوە.

بەپێی چەند توێژینەوەیەكی دیكەش سەبارەت بە چاودێریكردنی ئاستی پەرۆشی منداڵان بۆ خوێندنەوەو بە تایبەت خوێندنەوەی كتێبی چاپكراو لە قۆناغی قوتابخانەی سەرەتایی دەركەوت (58%) ی ئەو منداڵانەی كە توێژینەوەكە گرتبوونییەوە‌و حەزیان لە خوێندنەوەی كتێب بوو. ئەمە لە كاتێكدایە چەندین ئامارو ئەنجامی توێژینەوە هەن ئەوە دەردەخەن لەساڵی (2010) ەوە لە زۆربەی ناوچە جیاجیاكانی ئەمریكاو تەنانەت لە سەرتاسەری جیهانیش ڕێژەی خوێنەرانی كتێب و بەتایبەت كتێبی چاپكراو زۆر زۆر كەمبۆتەوە، ئەمەش تەنها منداڵان ناگرێتەوە، بەڵكو گەورەكانیش خەریكە بە بیانووی جیا جیا دەستبەرداری خوێندنەوە دەبن و زۆرتر بەرەو جیهانی گریمانەیی سۆشیال میدیا دەچن و وەك دیلی ئامێری تەلەفۆنە زیرەكەكەی دەستیانیان لێهاتووە.

كەشتی نووح