سوودە گرنگەكانی ناوكی ترێ‌ و مێووژ بزانن

08/07/2019 - 08:41 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/تەندروستی

 

 

لە قورئانی پیرۆزدا نزیكەی یانزە جار ناوی ترێ‌ هاتووە، زۆربەی جارەكانیش لەگەڵ درەختێكی تری بەسوود دا ناوی هاتووە، كە بەڵگەی بەسودی و بەكەڵكی ئەم میوەیە دەردەخات لەڕووی بەهاو سودی تەندروستیەوە بۆ مرۆڤ، ناوكەكەشی بەدەرنیە لەم سوودانە.

زۆرێك لە خەڵكی ترێ‌ دەخۆن پاش ئەوەی كە ناوكەكەی فڕێ‌ دەدەن، یان ترێیەك دەكڕن كەناوكی نەبێت و لەدواییشدا بێ‌ بەش دەبن لە سوودە زۆرەكانی.

1. لەزانستدا ئەوە جێگیربووە كەناوكی ترێ‌ مادەی كاراو كاریگەری تێدایە كە كاردەكات بە ڕێژەی بەهێزتر بیست جار لەكاریگەری ڤیتامین سی و پێنج جار یا زیاتر لە كاریگەری ڤیتامین ئی. 

2. ناوكی ترێ‌ ڕۆڵێكی زیندوو دەگێڕێت لە سنوردانان بۆ زۆرێك لە كێشە تەندروستیەكان. 

3. ناوكی ترێ‌ توانای دابەزاندنی ئاستی كۆلیسترۆڵی زیانبەخشی هەیە لەلەشدا، وە توانای دەستگرتن بەسەر فشاری خوێن تاوەكو ئاستێكی ئاسایی هەبێت. 

4. ناوكی ترێ‌ بڕێكی زۆری تێدایە لەمادە دژە ئۆكسانە بەهێزەكان و كاریگەرەكان، كە كاریگەریەكی بەهێزی هەیە لەسنوردانان لەمادە زیان بەخشەكان لەلەشدا كەزیادبوونی لەلەشدا پەیوەستە بەڕوودانی زۆرێك نەخۆشیەوە، لەپێشیانەوە نەخۆشی دڵ و جەڵتە. 

5. ناوكی ترێ توخمی بەهێزی كاریگەری تێدایە كە كاریگەری بەهێزی هەیە لە پاراستنی ڕەونەق و نەرمی پێستدا، وە بەدواییدا ڕۆڵێكی گرنگ دەگێرێت لە درەنگ دەركەوتنی لۆچی پێست. 

بەڵام تێبینیەكی پێویست هەیە كە ئەوەیە دەبێت ناوكی ترێیەكە بەددان بیشكێنین و پاشان قووتی بدەین بۆ بەدەستهێنانی سودەكانی، چونكە شكاندنی ناوكی ترێ‌ یەكە یارمەتی دەرچوونی پێكهاتەكانی دەدات و سوودەكانی بەدەست دەهێنی.

دكتۆری گیادەرمان (بەدر قادر سورچی)