جیاوازی نێوان بەنجی تەواوو نیو بەنج چییە ؟؟

08/03/2019 - 11:51 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/تەندروستی

 

 

--- بەنجی نیوە یاخود نیوبەنج چییە ؟؟

--- گرنگترین زانیارییەكان دەربارەی نیو بەنج چییە ؟؟

--- سوودەكانی و كاریگەرییە لاوەكییەكانی چین ؟؟

بریتییە لە سڕكردنی بەشی خوارەوەی لەش لە ناوكەوە بەرەو خوار ئەویش لە رێگەی پێدانی ماددەیەكی سڕكە لە رێگەی پشتەوە بۆ نێو ئەو شلەیەی دەوری دڕكەپەتك دەدات (spinal anesthesia) یاخود بۆ نێو ئەو بۆشاییەی لەنێوان دڕكەپەتك و ئەو پەردەیەی دەوری دەدات (Epidural anesthesia) و ئەویش بەهۆی دەرزییەكی تایبەتەوە.

سوودەكانی نیو بەنج : 

1. نەخۆش هۆشی تەواوی دەبێت و دەتوانێت ئاگای تەواوی لە نەشتەرگەرییەكە بێت. 

2. هەناسەدان ناوەستێت و پێویست بەهەناسەدانی دەستكرد ناكات. 

3. كۆنترۆڵكردنی ئازار بەشێوەیەكی باشتر وەك لە بێهۆشكردنی گشتی، ئەویش بەهوی ئەوەی تا چەند كاتژمێرێكیش دوای نەشتەرگەرییەكە نەخۆش ئازاری نابێت، بەپێچەوانەوە لە بێهوشكردنی گشتیدا پێویستی بە دەرزی ئازار دەبێت.

4. گەڕانەوەی جووڵەی ریخۆڵەكان بەشێوەیەكی خێراتر، كە ‌ئەمیش وادەكات بەشێوەەیەكی خێراتر نەخۆشەكە بتوانێت بخوات و بخواتەوە. 

5. نەبوونی مەترسییەكانی بێهۆشكردنی گشتی بەتایبەتی لە كەسی بەتەمەندا، یاخود لەو نەخۆشانەی كە نەخۆشی تریان لەگەڵدایە وەكو شەكرە، نەخۆشیەكانی سنگ. 

6. كەمكردنەوەی رێژەی پێدانی ئەو دەرمانانەی پێویستە لەڕێگەی دەمارەوە بدرێت لەكاتی بێهۆشكردنی گشتیدا كە لەوانەیە زیانی لاوەكییان هەبێت وەك رشانەوەو دڵ تێكەڵهاتن.

ئاكامە نەخوازراوەكانی بەنجی نیوەیی:

1. دابەزینی فشاری خوێن: زۆرجار روودەدات لەكاتی نەشتەرگەریداو بە ‌ئاسانی چارەسەر دەكرێت ئەویش بەپێدانی شلەمەنی (موغەزی) پێویست لەڕێگەی لوولەكانی خوێن‌. 

2. سەرئێشەو رەقبوونی ماسولكەكانی‌ مل: كە جۆرو قەبارەی ئەو دەرزییەی بەكاردێت كاریگەری هەیە لەسەر دروستبوونی و هەروەها زوو هەستانی نەخۆش و سەر بەرزكردنەوەی پێش ئەو ماوەیەی بۆی دیاریدەكرێت. 

3. دومەڵ یاخود كۆبوونەوەی خوێن لەو شوێنەی دەرزی نیو بەنجی تێدا كراوە كە ‌بەڕێژەیەكی زۆر كەم روودەدات. 

4. هە‌وكردنی پەردەی مێشك كەپێی دەوترێت (سەحایا) كە بەڕێژەیەكی زۆر كەم لەوانەیە رووبدات ئەویش لە ئەنجامی نەبوونی پاكژكاری باش و پۆخڵی لەشوێنی لێدانی دەرزی نیو بەنج. 

5. وەستانی دڵ: زۆر زۆر دەگمەن روودەدات وە لە نەخۆشێكدا كە خۆی نەخۆشی دڵ یاخود نەخۆشی درێژخایەنی دیكەی لەگەڵ بێت. 

6. برینداربوونی بەشی خوارەوەی دڕكە پەتك: كە زۆر دەگمەن روودەدات و تەنیا لە كاتێكدا كە ئەو دەرزیەی دەكرێت زور لە سەروو ئاستی پێویست بكرێت.

ئەو كەسانە كێن نابێ نیوبەنج وەرگرن:

1. رازی نەبوونی نەخۆش بە كردنی بەنجی نیوە. 

2. ئەو كەسانەی كە نەخۆشی خوێن بەربوونیان لەگەڵدایە یاخود ئەو چارەسەرانە وەردەگرن كە دژبە مەینی خوێنە وەكو ئەسپرین، هیپارین. 

3. بوونی برین یاخود هەوكردن لەو شوێنەی كە بەنجەكەی تێدا دەكرێت. 

4. بوونی ناڕێكی زگماكی لە بڕبڕەكانی پشتدا یاخود كەسێك كەچەند جارێك نەشتەرگەری فەقەراتی بۆ كرابێت. 

5. بوونی گرێ و لوو لە مێشكدا یاخود هەوكردنی پەردەی دەماغ (سەحایا). 

6. لە كاتی بوونی خوێنبەربوونێكی زۆردا بەهۆی هەر رووداوێكەوە.

پێویستە هەموو نەخۆشێك دوای نیو بەنج بە لایەنی كەمەوە بۆ ماوەی (6 – 8) كاتژمێر لەسەر پشت پاڵكەوێت بۆ ئەوەی تووشی سەرئێشەی پاش نیوبەنج نەبێت و ‌سەر بەرزنەكاتەوە، هەتا دەتوانێت شلەمەنی زۆر بخوات وەكو؛ ئاو، شەربەت، چا، نسكافە، قاوە، دوركەوتنەوە لەو خواردنانەی توندن یاخود تیژن یان ئاستەم هەرس دەكرێن.

د. سۆران موحەمەد غەریب