سەرئێشەی مانگی ڕەمەزان و چۆنییەتی چارەسەركردنی

14/05/2019 - 09:51 بڵاوکراوەتەوە لە هەواڵ/تەندروستی

 

 

زۆرن ئەو كەسانەی تووشی سەرئێشە دەبن لە كاتی ڕۆژووی مانگی ڕەمەزانی پیرۆز بە تایبەت لە چەند ڕۆژێكی سەرەتادا؛ بۆ زانینی هۆكارەكانی و چۆنیەتی چارەسەركردنی ئەم بابەتە بخوێنەوە.

گرنگترین هۆكارەكانی سەر ئێشە بریتین لەمانەی خوارەوە :

1. دابەزینی ئاستی شەكر لە خوێن بە تایبەت دوای بانگی عەسر. 

2. نەمانی ماددەی كافایین : بە تایبەت لەو كەسانەی پێش ڕەمەزان بە ڕۆژ بڕێكی زۆر چاو قاوەو نەستەلەو خواردنەوە گازییەكان دەخۆنەوە. 

3. نەخواردنەوەی بڕی پێویست لە ئاو : دەبێتە هۆی وشك بوونەوەی لەش و دابەزینی فشاری خوێن و دابەزینی ئاستی ئۆكسجین لە خوێندا. 

4. تێكچوونی سیستەمی خۆراكی ڕۆژانە : بە هۆی تێكچوونی كاتی خواردن و جۆری خۆراك لە مانگی ڕەمەزان. 

5. هیلاك بوون لە ماوەی ڕۆژدا كاتی بەڕۆژوو بوون. 

6. تێكچوونی خەو و شەونخوونی و كەم خەوی. 

7. هۆكاری تر كە پەیوەندی بە ڕۆژووبوونەوە نیە وەك گرژبوونی ماسولكەكانی مل، خەمۆكی، فشاری دەروونی و جەستەیی، هتد. 

8. بەرزی پلەی گەرما. 

9. نیشانەی دابەزینی نیكۆتین لەو كەسانەی جگەرەو نێرگەلە دەكێشن. 

10. كۆنیشانەی پڕبوونی گەددە دوای نان خواردن. 

11. كەمی ڤیتامین و كانزاو بەدخۆراكی. 

شێوازی چارەسەركردنی : 

1. پێویستە ژەمی پارشێو بخورێت و چەند بتوانرێت؛ دوا بخورێتەوە؛ خواردنی زەڵاتەو میوەیەك لە كاتی پارشێو زۆر بە سوودە. 

2. خواردنەوەی هەشت پەرداخ یان زیاتر لە ئاو لەنێوان بەربانگ و پارشێو، هەموو نیو سەعات جارێك یەك پەرداخ ئاو بخۆرەوە؛ ئاوەكە فێنك بێت یان ئاساییە باشترە لە ئاوی زۆر سارد. 

3. ڤیتامین (B12 ) : خواردنی بڕێكی پێویست لەو خۆراكانەی دەوڵەمەندن بە ڤیتامین (B12 ) وەك هێلكە، شیرو بەهەرمەكانی، ماسی، گۆشتی سووری بێ چەوری، مریشك. 

4. خواردنی دانەوێڵە تەواوەكان وەك ئاردی بۆر بە شێوەی نانی تیری یان هەورامی ، پاقلەمەنیەكان. 

5. خواردنی سەوزەو میوە زۆر گرنگە بە تایبەت ئەو جۆرانەی بڕێكی زۆر ئاویان تێدایە وەك ترۆزی، خەیار، شووتی، قەیسی، هەوڵ بدە سێ بۆ چوار جار لە نێوان بەربانگ و پارشێو بیان خۆیت. 

6. ڕێكخستنی كاتەكانی نووستن؛ دوور بكەرەوە لە شەونخوونی، بە ڕۆژ مەخەوەو بە شەو بەخەبەر بیت لە بەربانگەوە تا پارشێو. 

7. زیاتر لە یەك سەعات زیاتر مەچۆرە بەر تیشكی خۆر دوای سەعات دوانزەی نیوەڕۆ، دوور كەوتنەوە لە شوێنی گەرم. 

8. دوور كەوتنەوە لە شوێنی قەرەباڵغ و ژاوەژاو و دەنگی بەرز. 

9. كەم كردنەوەی سترێس و دڵەڕاوكێ بە پێی توانا. 

10. بەكارهێنانی دەرمان بە ڕاوێژكردن لەگەڵ پزیشك. 

(د. كامەران رەسوڵ ژاژڵەیی – پسپۆڕی زانستی خۆراك و نەشتەرگەری گشتی)