جەنگی بوركینی لە فەرەنسا

بوركینی تێهەڵكێشكروای (بكینی ) + (بورقع)ە، نیوەی یەكەمی وشەی ( بورقع) واتە (بور) لەگەڵ نیوەی دوەمی وشەی بكینی واتە ( كینی) لەیەكدراون‌و ( بوركینی) لێ دروست بووە، بكینی مەبەست لیی جلوبەرگی مەلەكردنە، بورقیش بەرگی سەرتاپا پۆشینە بە دەموچاویشەوە، بوركینی بەرگێكە لاشە دادەپۆشێت‌و بەشێوەیەكی تایبەت دوراوە بۆ مەلەكردن، ئێستا كە لە میدیا ڕۆژئاواییەكاندا ئامادەیی تەواوی هەیە، بوەتە مایەی مشتە مڕو، چونكە هەندێك لە ئافرەتە موسولمانەكان لەو بەرگە بەشێوەیەكی تایبەت دەپۆشن‌و دەرۆنە شوێنە گشتی‌و كەنار دەریاكان بۆ مەلەكردن‌و خۆفێنك كردنەوە لە گەرمای هاوین..
بەخۆی ئەو بارە نائاسییەوەی كە هەنووكە لە فەرەنسادا هەیە، هەندێك لە دادگای شارەكان لەو وڵاتەدا بە فەرمانی دادوەر پۆشینی ئەو بەرگەیان لەسەر كەنار دەریاكان قەدەغە كردووە، پۆلیسیش بۆ جێبەجێكردنی ئەو بڕیارە بەرگیان بە ئافرەتێك لابرد..لە ناوەندەكانی فەرەنسادا تاوتوێی ئەو بڕیارانە دەكرێت‌و بە پێوەری ئازادییەكان دەپێورێت..
بنەما دامەزرێنەرەكانی قەدەغەكردن بریتین لە: دژایەتیكردنی یەكسانی نێوان ئافرەتان، تێكدانی سیستمی گشتی، یكنەگرتنەوە لەگەڵ عەلمانییەت...ئەم بیانوانە ئەگەرچی بڕیاری دادگای لە پشتە بەڵام مایەی قبوڵكردنی زۆرینەی ناوەندە لیبرالەكان نییە لە فەرەنسادا‌و بە ترسێك بۆ سەر ئازادی تاك وێنای دەكەن بەتایبەت بەرامبەر ئافرەتانی موسوڵمان..بە واتای یەكسانی لە ئازادیدا، چۆن ئەوانەی بكینی دەپۆشن ئازادن بەهەمان شێوە دەبێت ئەوانەی پۆشاكیتر دەپۆشن ئازادبن...ڕۆژنامەیەكی ئیسپانی لە كۆمێنی لەسەر قەدەغەكردنی بوركینی لە فەرەنسا نوسیبوی كە ئەو بڕیاری قەدەغەكردنە تیرۆر دەخولقێنێت نەك بوركینی ژنان‌و كچانی موسوڵمان، ئەم مشتومڕە ڕێگای سەرلەنوێ‌ كردەوە بە ڕوی ئەو دیبەیتانەی كە بەردەوام لە دەیەی ڕابورودا لە فەرەنسادا هەیە ئەویش پێگەی عەلمانییەت‌و ترس لە لەناوچونی عەلمانییەتە لە كۆماری فەرەنسادا، راستە توندڕەوەكان هەمیشە لەو زەمینەیەدا كار بۆ سنورداركردنی ئازادی ئایینی موسوڵمانان دەكەن..
ئەوانەی كە بەو هەنگاوەی دادگاكانی فەرەنسا ڕازی نابن دەڵێن، عەلمانییەت بە زۆر بەسەر تاكەكاندا ناسەپێنرێت، سەپاندنی عەلمانییەت بەزۆر گەەڕانەوەیە بۆ دەسەڵاتی فەرمانگەكان‌و دەستێوەردانی مومارەسەكردنی ژیانی تایبەتی تاك ترسە بۆ سەر ئازادی هەموو، (ستێفانی ڤاشی) مامۆستای مافە گشتییەكان لەپاریس‌و بەڕێوەبەری ناوەندی خوێندنەوە‌و لێكۆڵینەوەی مافە بنەڕەتییەكان، دەڵێت، ئەو پۆلیسانەی كە بەزۆر بەرگی ئافرەتە موسوڵمانەكان لادەبەن لە كەنار دەریاكاندا، ئەوە جۆریكی نوێی پۆلیسە ئەویش پۆلیسی جلوبەرگ، هەروەها دەڵێت هەندێك دەڵێن كە دەبێت خاوەن ئاینەكان فۆرمێكی گونجاوی ئایین پراتكیك بكەن لە ژیاندا، ئەوە پۆلیسی ئایینییە‌و دیاریكردنی مەرجەكانی چاك یان خراپ مومارەسەكردنی كردنی ئایینە، ئەمەش دژ بە ئازادییەكانە، بە وتەی ئەو ئەمە جیاوازییكردنە – تمییز – لەنێوان هاوڵاتیاندا...
لای هەموان ڕونە كە پۆلیسی دینداری‌و جلەبەرگ تەنها لەو وڵاتانەدا هەیە كە سیستمی فەرمانڕەوایی ڕەهایان هەیە‌و بە دەوڵەتی ئایینی ناسراون وەك ئێران‌و سعودیە‌و تالیبانی ڕوخاو، بەواتایەكیتر ئەو هەڵوێستەی فەرەنسا لە بوركینی گرتووە لە هەندیً لە شارەكانیدا، شێوە هەڵوێستی توندڕەوانەی تاڵیبان‌و ئێران‌و سعودییەیە..
بۆ نمونە لە سعودییە دەستەیەك دەگەڕێن‌و ئاستی دینداری یان ئایینداری باش‌و خراپ بە پێوەری خۆیان بڕیار دەدەن..
هەر لەوێیە كە پۆلیسی ئەخلاقی‌و پابەندبوونی ئافرەتان بە جل‌و بەرگێكی تایبەتەوە بە پشت بەستن بە فەرەمانی دادگا‌و هێزی پۆلیس فۆرمێكی تایبەت دەسەپێنن..
لەبرەامبەر فەرەنسا لەكەنەدا، لەچوارچێوەی یەكترقبوڵكردن‌و لێبوردەییدا، سەرۆك وەزیران وەك دەوڵەمەندی‌و فرەیی ناو كۆمەڵگای كەنەدی، وتی بوركینی ئاساییە‌و قەدەغە ناكرێت..