یەكبوون و یەكڕیزی ئیسلامیەكان لە ئەصڵەوە بۆ واقیع ...!

 

یەكگرتن و یەكبوونی ڕەوت و ئاراستەكان لە ئیسلامدا‌ ئەصڵە و پشت ئەستوورە بە دەیان ئایەت و فەرمودەی پێغەمبەری نازدارمان محمد ( صل الله علیه و سلم ) ، بەڵام ڕا جیایی و فرەیی لە فەتواو ئیجتیهادی جێاواز و ئاراستەی ناتەریب بەیەكتر و رەددكردنەوەی وتەو ئیقراری ئەویتر مانای تاوان و دەرچوون و لادان نیە لەبازنە گەورەكەی ئیسلام وەكـ ئاین و موسڵمانان وەكـ كۆمەڵ و كۆمەڵگا ،‌ ئەمەش زادەی سروشتی خودی ئاینەكەیە لە ڕوویی مێژووی دەسەڵات و پانتایی جوگرافیا و زەمەن و تەمەنی ڕەوتە جێاوازەكانی‌ سەردەم و قۆناغە جێاوازەكانی مێژووی ئیسلام و موسڵمانان چونكە : 

1- هێزی دەوڵەت و دەسەڵاتی وەلی ئەمرو و والی موسڵمانان بەدرێژایی مێژوو دەرخەری ئەو حەقیقەتەن بۆ هیچ هێزو دەسەڵاتێكی ئیسلامیی لە كۆنەوە هەتا ئەمڕۆ یەكلایی نەبوویەوە‌ هەمووان لە یەكـ بیرو ڕای یەكگرتوو و یەكـ هەڵوێستدا كۆبكاتەوە ، بەڵكو هەمیشە ڕای جێاواز و ئاراستەی دژ كارا بووەو زۆر جاریش حیسابی تایبەتی بۆ كراوە !

2- ئەم ئاینە بە حوكمی ئەوەی كۆتا ئاینی خوای گەورەیە‌ بۆ تەواوی كۆمەڵگاكانی جیهان بەهەموو دەنگـ و ڕەنگـ و زمان و جوگرافیاو سروشت و ئاووهەواو نیشتمانی بێ ناسنامەو بێ سنورە دەستكردەكان‌ لێرەشەوە درێژدەبێتەوە هەتا هەڵسانی قیامەت ، كەواتە ئاساییە لەسەردەمێكـ بۆ سەردەمێكی تر و لە وڵاتێكـ بۆ وڵات و ژینگەو كۆمەڵگایەكی تر بوونی جێاوازی لە بیركردنەوەو و ڕاو سەرنجی دوورو نزیكـ بە یەكتر هەبێ !

3- تۆویی بەپیت و زەمینەی لەباری هەڵكەوتنی ئەو دەیان كۆمەڵە و ئاینزا و قوتابخانە سیاسی و فیكری و زانستی و ئوصوڵی و فرەیی لە ئیجتیهادا ، جارێكی تر ئەوە ڕەددەكاتەوە و ناتوانێ بیسەلمێنێ حەققی ڕەها موڵكی لایەكەو تەنها ئەوان ڕاستە شەقام و ڕێچكەی ئەمان و ئەمینیان گرتوەو ئەوانیتر لادەرو گومڕاو سەرلێشێواون !

لێرەوە ئەگەر ئیسلامیەكان بەم شێوەیەو بەم پێكهاتە فیكری و سیاسیی و ڕێكخراوەیی ئێستایان بیانەوێ یەك بگرن و هەموان لە ژێر یەكـ لافیتەو ناوو نیشانێكـ كۆبكەنەوە و لەقاڵب بدرێنەوە ، ئەوا ئەزمونی شكستخواردویی پێشووتر دووبارە ئەكەنەوە ! كەواتە بۆ ئەوەی زیاتر ڕاستگۆو ڕاساڵ بین پێویسته لە سەرەتادا‌ لە هەنگاوی بچوكەوە بۆ گەورەتر برۆین و بەشێكـ لە خەون و ئاواتە گەورەكان بدەینەوە‌ دەست كات و بەهێمنی و بە خشكەیی دەست و پەنجەی لە گەڵدا نەرم بكەین ، هاوكات بەردەوام بین لە واقیع خوێندنەوەو سڵ نەكەینەوە لە ئیجتیهادی نوێ و شیتەڵكردنەوەی زیاتری پرسە فیقهیەكان لە چوار چێوەی گۆڕاوەكانی ئاین ( المتغیرات فی الدین ) هەروكـ پێشینانی ئەم ئوممەتە شوێن پێی پێشینانی خۆیان دەكەوتن بەبێ دابڕان لە واقیع ، بە پێچەوانەوە نزیكبوونەوە مەحاڵەو یەكـ ڕیزی و یەكـ لیستی ئیسلامیەكان تەنها لە قاوغی دروشم و بانگەشە تێناپەڕێت ، بەڵكو هێندەی تر ئاوات و ئامانجی موسڵمانان و شەقامی ئیسلامیی بەگشتی دوا دەخات و ڕووبەڕووی بێ ئومێدی و داڕوخان بەڕووی خۆیاندا دەبنەوە.

ئەمە جگە لەوەی تەواو دژو ناكۆكە بە دەقی ئەم فەرمودەیەی پێشەوامان محمد ( صل الله علیه وسلم ) كە ئەفەرمێت : عن ابی هريرة رضي الله عنه عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أنه قال : (إِنَّ اللَّهَ يَبْعَثُ لِهَذِهِ الْأُمَّةِ عَلَى رَأْسِ كُلِّ مِائَةِ سَنَةٍ مَنْ يُجَدِّدُ لَهَا دِينَهَا ) رواه ابو داود وصححه الالباني  ...

ماوەتەوە بڵێم ئەوەی داوای دروشمی لە خۆگەورەتر ئەكات و ئەخوازێ پێچەوانەی دراوەكانی واقیع هەنگاو بنێت ئەوا جگە لە ڕاكردن و خۆساغكردنەوە بەسەر ئەویتر هیچی تر نیە ، هەروەها ئەپرسم هەر بەڕاست لە نێو هەمان دەزگاو ناوەند و بارەگادا كە بەڕێزیان بە وەزیفەو ئەركێكی حزبی یان دەعەوی‌ سەرقاڵی كارو چالاكیە ئاخۆ هەمووان یەكـ دەنگـ و یەكـ ڕەنگن لە هەڵوێستگرتن و هەڵسەنگاندنیان بۆ خۆیان و دەورووبەر !؟