(19ـی ئاب) .. ڕۆژی جیهانی موزایەدە ..!

لەڕووی سایكۆلۆژییەوە دیموكراسیەت واتە داننان بە كەموكورتی و سنورداری ژیری مرۆڤدا ، بەوەی كە عەقڵی یەك كەس بەس نیە و لاوازە و بەتەنها ناتوانێت دەركی هەموو شتێك بكات بۆیە ناچارە پشت ببەستێت بە عەقڵی چەند كەسێكی دیكە تا هەموو پێكەوە باشترین بڕیاڕ و ڕێكار هەڵبژێرن بۆ جێبەجێكردنی كاروبارەكان و چارەسەركردنی كێشە و گرفتەكان، لێرەوە چەمكی (شوری) و پەڕلەمان دێتە ئاراوە وەك زەڕوڕەتێك و بۆ بەعەمەلیكردنی ئەو فیكرەیە ..
سنورداری عەقڵی مرۆڤەكان ڕاستیەكی بەڵگەنەویستە، و هاوكات فرەڕەهەندی سیمای زۆربەی زۆری مەوجودەكانی دەوروبەرمانە (مادی بن یا ئیعتباری) ، بۆیە كاتێك زاویەی تەماشاكردنی شتەكان دەگۆڕین خێرا واتا و وێنە و شێوەشیان دەگۆڕێن.!
سیاسەت پرۆسەیەكی عەقڵانیە و بە شەڕی كۆنەقین و عوقدەوە ناكرێت ، بەڵكو پێویستیەكی زۆری بە واقیع بینی و تێگەیشتن لە هاوكێشەكانی هاوسەنگی هێز هەیە ، و كورت نابێتەوە لە هەڵگرتنی بەردی زل و گوتاری شەعبەوی ، و بڕیار و هەڵوێست و خیتابی هەر حیزبێكی سیاسیش هەلومەرجی تایبەتی خۆی هەیە و تاكە شتێك مۆتیڤی ئەو قەرار و هەڵوێستانە نیە ، بەڵكو لەیەككاتدا و لەچەند ڕەهەندێكەوە كارتێكەری بابەتی و مەكانی و زەمانی زۆر و زەوەندە هەن كە نابێت نادیدە وەربگیردرێن ، دەبێت دان بەوەدا بنێین كە ئەگەر حیكمەت و ئەخلاق لە سیاسەت بەدەربكەین ، بێگومان كارەسات دەقەومێت و جگە لە چەواشەكاری و چاڵ بۆیەك هەڵكەندن و موزایەدات و خۆڵ لەچاوكردن پێناسەیەكی دیكە نامێنێتەوە بۆ سیاسەتكردن.
لێرەوە سەبارەت بە دۆخی پەڕلەمان و ئەو كێشە و ئاڵۆزییانەی كە لەسەر پەڕلەمان و لەنێوان لایەنە سیاسیەكاندا دروست بوون كە هەرێمی بردە لێواری لەیەك ترازانێكی ترسناك كە تا ئێستاش ئەو ترس و خەتەرە نەڕەویوەتەوە ، بەداخەوە زۆر كەمن ئەو سیاسی و نوسەر و ڕوناكبیر و چاودێر و شرۆڤەكارانەی كە بابەتیانە لەسەر ئەم بابەتە دواون ، و زۆربەی زۆری ئەو موناقەشە و قسانەی كە لەم بارەیەوە، و لەبەرنامە تەلەفزیۆنیەكاندا كراون تەنها لە پێناوی موناقەشە و یەكتر بەزاندندا كراون نەك لە پێناو بیروڕا گۆڕینەوە و هەوڵدان بۆ گەڕان بەدوای قسەی سێیەم و دۆزینەوەی هەقیقەتدا بوبێت .!
بەو پێیەی كە هەمیشە لەكاتی تەنگاوی و ئەزمە و قەیرانەكاندا ، و لە وێستگە ناسك و هەستیارەكاندا ، و لەكاتی ڕوبەڕوبونەوەی گرفت و ئاریشەكاندا ، نوسخەی ئەصڵی و ئۆرجیناڵی كەس و لایەنەكان بەدەردەكەوێت ، بۆیە لەم بابەتەدا بەڕوونی جیاوازی نێوان (سیاسیە بەرژەوەندخوازەكان و سیاسیە ژیرەكان) و (میدیا چەواشەكارەكان و میدیا ڕاستگۆكان) و (رۆشنبیرە تاكڕەهەندی و ڕۆشنبیرە فڕەڕەهەندییەكان) و (ڕۆژنامەنوسە هەواڵفرۆشەكان و ڕۆژنامەنوسە جددیەكان) و (نوسەرە سەتحیەكان و نوسەرە قوڵەكان) لەیەكتر دەركەوت .!
ئاخر دەبێت ئەوە چ مەنتیق و عەقڵێك بێت كە لایەنێك لە (23ـی حوزەیران) دەكاتە پاڵەوان و نیشتمانپەروەر ، بەڵام هەمان لایەن لە (19ـی ئاب)دا دەكات بە خائن و خۆفرۆش، عەقڵیەتێك كە هێنانەوەی تەبریری ڕونەدانی شەڕی ناوخۆ و دروست نەبونەوەی دوو ئیدارەیی بۆ بەرامبەر وەك نوكتە و مەسخەرەوە تەماشا دەكات ، بەڵام پاش ماوەیەكی زۆر كورت بۆ ممارسەنەكردنی دەسەڵاتەكانی سەرۆكی هەرێم و نە پەڕینەوە لە بازگەی پردێ هەمان تەبریر دەهێنێتەوە.. بێگومان ئەوە عەقڵیەت و دنیابینیە تەنها ڕەش و سپی دەبینێت و ناتوانێت دەركی جوانی ئەو سەدان ڕەنگەی دیكە بكات و مەنتقێكی زۆر هەڵەیە و مەنهەجیەتێكی سەقەت پیادە دەكات..!
لەكاتی قسەكردن لەسەر چەمكەكانی سەروەری یاسا و دیموكراسیەت و شەرعیەت دەبێت سنوری كتێب و تیۆرییەكان ببەزێنین و واقیعی بین و عەقڵكاری تێدا بكەین ، ئاخر ئێمە بە درێژایی چارەكە سەدەیەك لە حوكمی خۆماڵی هەر لە پێكهێنانی بەرەی كوردستانی و تا حوكمی فیفتی بە فیفتی و تا دەگاتە شێوازی پێكهێنانی هەیكەلیەی پەڕلەمان و كابینەی هەشتەمی حكومەت، چ بابەت و مەسەلە و كەیسێكمان بە یاسا و بە شێوەیەكی دیموكراسی یەكلایی كردۆتەوە، تا چاوەڕێ و بەتەمابین كە هەستیارترین و ئاڵۆزترین مەسەلەی هەرەمی (كە پۆستی سەرۆكی هەرێمە) بە یاسا و بە دیموكراسیەتی زۆرینە یەكلایی بكەینەوە..!؟ ئەگەر یاساسەروەری و كێبەركێی و دەستاودەستكردنی ئاشتیانەی دەسەڵات پرەنسیپێكە كە ناكرێت لێی لابدرێت ، ئەی كەواتە بۆچی كەس نەیتوانی یان نەیویست بڵێت من دەبمە بەدیلی سەرۆكی هەرێم.!؟ یان لەدوای تەواوبونی ویلایەتی سەرۆكی هەرێم و دوای 19ـی ئاب سەرۆكایەتی پەڕلەمان بۆچی ڕاینەگەیاند كە لە ئێستا بەدواوە ئێمە مومارەسەی صڵاحیاتی سەرۆكی هەرێم دەكەین.!!؟
وەڵامەكان ڕوونن ، نابێت ئینتقائی بین لەو شوێنەی كە لە بەرژوەندیمان نیە داوای یاسا سەروەری و دیموكراسیەت بكەین ، بەڵام بۆ پۆستەكانی حكومەت و پەڕلەمان و دانانی پارێزگار و بەڕێوەبەری ناحیە و مدیرعامەكان و ...هتد حەزمان لە تەوافوق و ڕێكەوتن و سەودا و مامەڵە بێت .!
ئەگەر لە تێڕوانین بۆ دۆخە سیاسیەكە هەر لێڵی و ناڕوونیەك یان دوور و نزیكیەك لە هەڵوێست و دۆخی لایەنەكاندا بینرا سەرەتا پێویستە چێكی چاویلكەكەی خۆمان بكەین نەوەك گرفتەكە لەوێ بێت ، لەوەش زیاتر هەڵەیەكی مەنهەجییە هەڵوێست و گوتاری لایەنێكی دیاریكراو بكرێتە پێوەر و مەحەكی پێوانەكردن و بە ڕاست و دروست زانینی هەڵوێست و گوتاری لایەنەكانی دیكە ، دەبێت بشزانین گرنگ لە مەواقیف موتەمەییز بوونە ، نەك بوەستی بزانی ئەوانی دی چیان كرد تۆش وەها بكەیت ..!!
كۆبونەوە سێ خولەكیەكەی پەڕلەمان لە 19ـی ئابدا هەڵەیەكی مێژوویی بوو كە بێ هەیبەتبوونی پەڕلەمانی لێكەوتەوە و چونكە دژی ئیرادەی هەموو ئەو لایەنە سیاسیانە بوو كە پەڕلەمانیان بە بە تەوافوق پێكهێنابوو ، لەكاتێكدا ئەو كۆبونەوەیە بە ئاگاداری نوێنەری وڵاتانی ئەمریكا و بەریتانیا و نوێنەری نەتەوە یەكگرتووەكان (UN) دواخرابوو .
هەندێك پێیان وابوو كە تەواو نەبوونی نیصاب لە ڕۆژی 19ـی ئابدا ڕێگر بوو لە دەستاودەستكردنی دەسەڵات ، و بووە مایەی مانەوەی بارزانی لە پۆستەكەیدا وەك سەرۆكی هەرێم ، كە ئەمەش هەڵە تێگەیشتنە لە بەرنامەی كاری پەرلەمان بۆ ئەو كۆبونەوەیە و تێنەگەیشتنە لە قۆناغەكانی پێشكەشكردنی پرۆژە یاسا بۆ سەرۆكایەتی پەرلەمان هەر لە خوێندنەوەی یەكەم تا دەگاتە تەوقیع كردن و نەشركردنی لە وقائع ، ئەگەرنا بە زانینی ئەو قۆناغانە ڕوونە كە تەواوكردنی نیصاب كافی نیە بۆ یەكلایی كردنەوەی پرۆژە یاسایەك ، ئەمە جگەلەوەی ئەو كۆبونەوەیە بۆ دەنگدان نەبووە بۆ لابردن یان هێشتنەوەی سەرۆكی هەرێم ..!
لەلایەكی دیكەوە هەنێك كۆی ئەو هەموو نەهامەتی و قەیران و نەمانی بودجە و مووچەیە دیسان دەبەستنەوە بە كۆبونەوەكەی 19ـی ئابەوە ، كە لە ڕاستیدا ئەوەی ئەو هەموو نائومێدی و بێ هیواییەی دروست كرد بەرزكردنەوەی سەقفی تموح و تەوەقوعاتی خەڵكی بوو نەك تەواونەكردنی نیصاب و كۆنەبونەوەی 19ـی ئاب ..
بەداخەوە لەم مەملەكەتە هەر هێزێك بیەوێت بە هێزی لۆژیك مامەڵە بكات ، و كار بكات لەسەر پاراستنی ئاشتی كۆمەڵایەتی و گەڕانەوەی ئەخلاق و بەها باڵاكان بۆ ناو كایەی سیاسی ، دەبینی بە بەرچاوی (ئازادیخواز و دیموكراتخوازانەوە) ئیهانە دەكرێت و دەبێت باجی ئەو كارانەی بدات ، و لای نوخبەیەكی كەم نەبێت لای عامی خەڵك حاڵی خراپە چونكە لێرە لۆژیكی هێز بەركارە نەك هێزی لۆژیك .! لەبەرامبەردا ئەوەی خەریكی موزایەدە و دروستكردنی تەپوتۆز و مانۆڕ و نمایشە دەبێت ستایش بكرێت .!
پێموایە دابەشبونی فراكسیۆنی یەكگرتوو لە ڕۆژی 19ـی ئابدا شتێكی ئاساییە ، چونكە پەڕلەمانتاری بادینان نوێنەری خەڵكی بادینانە وەك چۆن پەڕلەمانتاری سلێمانی نوێنەری خەڵكی سلێمانیە ، بۆیە زۆر ئاساییە هەر پەڕلەمانتارە و بیەوێت خواستی دەنگدەری خۆی بەدیبهێنێت ، ئەوەی نائاساییە ئەوەیە چاوەڕێ بین پەڕلەمانتارێكی بادینان وەك ئەوەی سلێمانی بیر بكاتەوە ، ئەمە دابەشبونە لەسەر ئەساسی ڕای جیاواز كە دەبوو ستایش بكرێت كە پەڕلەمانتار ئاوا ئازادە و لەلایەن حیزبەوە بە ڕۆبۆت نەكراوە ، دابەشبوون لەسەر فیكر و دنیابینی جیاواز ، لەسەر ئەساسی بەرژوەندی ماددی ، لەسەر پۆلێنی گەنج و پیر و ململانێی قورسی نێوانیان ، لەسەر ئەساسی بنەماڵە و باڵباڵێن و خێزان و ژن و ژنخوازی ، گرفت و كێشەیە ، ئەوەی لەم نێوەندەدا ئاسایی و تەندروستە دابەشبوونە لەسەر ڕای جیاواز لەسەر پرسێكی یاسایی و سیاسی .
لەكۆتاییدا پێموایە وەك چۆن چەمكەكانی (ئاشتی ، خۆشەویستی ، شەهید ، كرێكاران ، دایك ، باوك ، مناڵان ، ژنان ، قوتابیان ، لاوان ، مامۆستایان ، پەرستاران ، ژینگە ، درۆ ، شێرپەنجە ، ئۆتیزم ، ........تاد ) لەسالێكدا ڕۆژێكیان بۆ دیاریكراوە و لەو ڕۆژەدا یاد دەكرێنەوە ، جێی خۆیەتی هەموو ساڵێك (19ـی8) بكرێت بە ڕۆژی جیهانی (موزایەدە) ، با ئێمەش وەك كوردانی ئەم مەملەكەتە ئەم داهێنانە بكەین و ئەو ڕۆژە ئیزافە بكەین كە پڕ بەپێستیەتی.!!