ئاماژەكانی بەعەلمانیكردنی دەوڵەتی سعودیە !!

 

... لەگەڵ مردنی شاه عەبدوڵای كوڕی عەبدولعەزیز لە سەرەتای ساڵی 2015 و جێگرتنەوەی ئەو پۆستە لەلایان سەلمانی برای ، ئیدی ڕوخسارێكی تازە بەناوی محمدی كوڕی سەلمان وەدەركەوت لەوێشەوە بۆ ناسینی سیاسەت و تێڕوانینی ئەم كەسایەتیە بۆ ئیدارەدان وبەڕێوەبردنی وەڵات كەتەواو پێچەوانەی باوی بنەماڵەیە ونامۆ بەعورف وسیاسەتی ئەو وەڵاتە ، هەر بۆیە بەهاتنی ناوبراو و نزیكبوونەوەی لەپۆستە گرنگـ وسیادیەكانی حكومەتی سعودیە قسە لەسەر گۆڕانكاری ڕیشەیی دەكرێت ، تەنانەت تاكە كاندیدە بۆ جێگرەوەی باوكی كە ئێستا پاشای وەڵاتە ، لەوێشەوە بۆ گۆڕانكاری لەسیستەمی حوكم و پایەكانی دەوڵەت و نزیكبوونەوە لەشێوەو شێوازی بەڕێوەبردنی دەوڵەتداریەتی ڕۆژئاوای عەلمانی و قووتاربوون لەمۆد و ئەزموونی وەڵاتانی ڕۆژهەڵاتی و ئیسلامی !

لێرەوە بۆ جێبەجێكردنی ئەم ئامانجەو گەیشتن بەمەبەستەكانی محمد سەلمان كە بەپێی ئەو دەسەڵاتەی وەكـ جێگری یەكەمی باوكی پێڕەوی دەكات چەندین هەنگاو وقۆناغی بڕیوە وەكـ زیندانی كردن و دەستبەسەركردنی گەورە بەرپرسانی خودی بنەماڵە وهەروەها كەسە دیارو قسەڕۆیشتووەكانی وەڵات لە لیبراڵی و عەلمانی و كەسانی ئەكادیمی خاوەن پێگەی زانستی و جەماوەری و زۆرینەی زانایان و وتاربێژانی دەرەوەی دەزگای فەرمی دەوڵەت ناسراو بە ( هیئة كبار العلما‌ء السعودیە ) ! تا دەگاتەوە بازرگانان و بزنسمانەكانی نزیكـ و دوور لەدەسەڵات و بنەماڵەی ئال سعود و بەتاڵانبردنی داهات و سامانی هەمووان ! هەموو ئەمانە پێكەوە بەرەو ئەو قەناعەتەمان ئەبات كە ئەوەی لە سعودیە ڕوودەدات ژانی گۆڕان و وەرچەرخانێكی مێژوویی و بێ پێشینەو تازەیە بە مێژووی سیاسەت و ئەزموونی دەوڵەتداری ئال سعود‌ لەڕابووردوو ، كە بەبڕوای بەندە ئەم گل وخۆپلدانە بۆ لەدایكـ بوونی سعودیەكی عەلمانی و هەوڵدانه بۆ خۆداڕنین لەو بەرگـ و ناسینەوەیە كە بەجۆرێكـ لەجۆرەكان بووەتە ئاگرو كەوڵی بنەماڵەی دادڕیوە ! لێرەوە بۆ ئەوەی بگەین بەبەشێكـ لەو گۆڕانكاریەو نیشانەو ئاماژەكانی حەتمیەتی بەعەلمانیبوونی سعودیە سەرنجتان بۆ چەند خاڵێكـ ڕادەكێشم :
:
• بەتێپەڕبوونی سەد ساڵ بەسەر ڕێكەوتنامەی سایكس بیكۆی ساڵی 1916 كە لەنێوان بریتانیا و فەرەنسا و ڕوسیا مۆركرا ، له ئێستادا و لە ‌ناوەندەكانی نێودەوڵەتی و ئەجیندای وەڵاتە زلهێزەكان قسە لەسەر جارێكی تر ڕەنگـ ڕێژكردنەوەی سنورە دەستكردەكانی ئەو كاتی نێوان وەڵاتانی ناوچەكە دەكرێتەوە‌ ، هەژموونی ئێران و پێشڕەوەیەكانی شیعە لەجیهانی عەرەبی و بەبنەست گەیشتنی كێشەی نێوان جوولەكەو فەلەستین و دەركەوتنی وەڵاتی توركیا وەكـ ئەگەر و جێگرەوەی ڕابەرایەتی شوێنكەوتوانی سووننە مەزهەب و لەبارچوونی شۆڕشەكانی بەهاری عەرەبی و گۆڕین و میكیاژكردنەوەی ڕوخساری ڕێكخراوە تیرۆریستیەكانی هاوشێوەی قاعیدەو داعش و داتاشراوەكانی تر .. هتد ، شیمانەی گۆڕانكاریەكانی خستۆتەوە سەرپێ و لەدووتوێی كارنامەی دیبلۆماتكارو ئەجیندای كۆبوونەوە تایبەت و دوو قۆڵیەكانی نێوان وەڵاتانی ئەوساو ئێستای پەیوەندیدار بەجیهانی ئیسلامیی ، گوایە هەوڵەكانی دەسەڵاتدارانی سعودیە بەم گۆڕانكاریە‌ ئەتوانێ ڕێگری بكات لەهەر دابەشبوون و كەرتبونێكی زیاتری ناوخۆی وەڵاتەكەی !
:
• لە ئێستا و لەڕابووردوو ئەو بەرگە ئاینیەی كە دەسەڵاتدارانی سعودیە بەسەر خۆیاندا داباوو ئیدی سیحرەكەی بەتاڵ بوویەوە دەسەڵاتداران و وەچەو نەوەكانی ئال سعود لەئاستی شەقامی ئیسلامی بەگشتی و ناوخۆی سعودیه بەتایبەتی جێگای متمانەو باوەڕپێكراو نین ‌، بەڵكو بەپێچەوانەوە سیاسەتی گشتی ئەو وەڵاتەو هەڵوێست و پەیوەندیەكانی و دیبلۆماسیەتی دەرەوە بەشێوەیەكـ ئیدارە ئەدرێت دەقاودەق هاوتەریب و هاوهەڵوێستە لەگەڵ ئامانج و هەژموونگەرای وەڵاتە زلهێزەكانی جیهان بۆ ناوچەكە ، دیسان هەروەكـ بنەماڵەو دەستە بژێری دەسەڵاتدارانی جیهانی تری ئیسلامیی نەوەكانی ئەم بنەماڵەیە لەناو نازو نیعمەتی دەسەڵات و داهاتی وەڵاتدا نگرۆی تاوان و گەندەڵی و بەهەدەردانی سامانی گشتی بوون و كەمترین خەم و بیركردنەوەیان بەلای ئیسلام و كێشەو گرفتەكانی جیهانی ئیسلامیدا دەڕوات ! واته ئەگەر لەڕابووردوودا توانراوە خەڵكی چەواشە بكەن كە ئەوان پارێزەری ئیسلام و بەرگریكاری ڕاستەقینەی ‌موسڵمانانن و لەخەم و ئازارەكانی جیهانی ئیسلامیدان ، ئیدی بۆ ‌ئێستا و بۆ داهاتوو ئەو قورسایی و پێگەیان نەماوەو جارێكی تر ناتوانن ڕۆڵی‌ فریوودەرانە ببیننەوە !
:
• دەزگای ( هیئة كبار العلما‌ء السعودیە )  بەهەمان شێوە و خراپتر وەكـ دەزگا و ناوەندەكانی تری ئەو وەڵاتە ڕۆڵی سەلبی گێڕاوە لەئاراستەكردنی كۆمەڵگای سعودیە و پەلكێشكردنی داب و نەریتی زۆرینەی ئیسلامیانەی ئەو وەڵاتە بەرەو عەلمانی بوون ، چونكە ئەم دەزگایە هەرگیز نەیتوانیوە بەبێ ئەمری وەلی ئەمر و گەڕانەوە بۆ ناوەندی بڕیاری ئەو وەڵاتە هیچ فەتوایەكـ دەربكات یاخود بەئەركی شەرعی خۆیان هەستن لە فەرمان كردن بەچاكەو قەدەغەكردنی خراپەكاری مەگەر تەنها لەچوار چێوەیەكی تەسكـ و سنوورداردا نەبێ كە پێچەوانەو دژە بەرژەوەندیەكانی بنەماڵەی وەلی ئەمر نەبووبێت ! بەداخەوە هەمیشە ڕاو فەتواكانی زانایانی ئەم دەزگایە بۆ قۆناغ و بۆنەیەكی ڕاگوزەر بەسیاسیكراوەو هەوڵدراوە لەبازنەی سیاسەت و بەرژەوەندیە تایبەتەكانی بنەماڵە تێنەپەڕێت ! هەر بۆیە لەگەڵ گۆڕانكاریەكان و پێچەوانەبوونەوەی هاوكێشە سیاسیەكان لەئاستی دەرەوە و ناوخۆی جیهانی ئیسلامیدا ڕاو فەتوای زانایانی ئەم دەزگایە گۆڕدراوە و گۆڕانكاری بەسەرتدا سەپێنراوە ، لێرەوە پێگەی زانستی و بێ لایەنی ئەم دەزگایە وەكـ دەزگایەكی كۆنكریتی وابەستە بە شەرعیی خوای گەورەو پارێزەری بەرژەوەندیەكانی ( عیباد وبیلاد )كەوتۆتە‌ ژێر پرسیارو لەوێشەوە بۆ هەڵگەڕانەوەو پشتكردن لەفەتواو سەرنج و ڕێنماییەكانی ئەوان هەتا بێ باوەڕی و ڕووكردنە جیهانی دەرەوە و تەسلیمبوون بەسیاسەتی چاولێگەری !
:
• ئەو گۆڕانكاری و نەخشەتازەیەی كە زلهێزانی جیهان بەڕابەرایەتی ئەمریكا بۆ ناوچەكە ئامادەیانكردوە بێ ڕۆڵی ڕاستەوخۆی بەشێكـ لەوەڵاتانی جیهانی ئیسلامیی ناگاتە ئامانج ، كه ‌سعودیە بەیەكێكـ لەو وەڵاتانە ئەژمار دەكرێت بەڵكو لەڕیزی یەكەمی ئەو وەڵاتانەیە كە بۆ جێبەجێكردنی نەخشەكەیان خراوەتە پێشینەی وەڵاتانی هاوپەیمانی ، لێرەوە بۆ تەرجەمەكردنی لە واقیع وبۆ مامەڵەكردنی بێ پەردەو ئاشكرای نەخشەڕێگای زلهێزان پێویستیان بە وەڵاتێكی كراوەترو نزیكـ لە سیستەمی عەلمانی و دوور كەوتنەوە لە بیروباوەڕی ڕۆژهەڵاتیانەی ئیسلامیی دەبێت ، چونكە ئیدی سەردەمی پەیوەندیە ژێر بەژێر و نهێنیەكانی سعودیە بەسەرچووەو شتێكـ نەماوە بۆ شاردنەوەو پەردەپۆشكردنی پەیوەندی و دیبلۆماسیەتی دەرەوەی دەسەڵاتدارانی ئال سعود !