ته‌كنوقراتيك مۆدێل عيراقى 2016

ل ڤێ داويێ وپشتى بوورينا 13 سالان ل سه‌ر رۆخانا رژێما به‌عس ل ناڤه‌ندێن سياسى وميدياكارى دا زۆر به‌حس ل حكومه‌تا ته‌كنوقراتيك- Technocratic دئێته‌ كرن وه‌كى ده‌ستپێشخه‌ريه‌ك ژلايێ سه‌رۆك وه‌زيرێ عيراقێ دكتور حه‌يده‌ر عه‌ببادى كو بانگه‌شه و ريكلامه‌كا باش بۆ دكت كو ئه‌ڤ هه‌وڵا هه‌ پێناڤ قورتالكرنا عيراقێ يه‌ ژ ده‌ريايا قه‌يرانێت سياسى وئابۆرى وئه‌منى... يێت ئه‌ڤ وه‌ڵاته‌ تێدا خه‌ندقى. و وه‌كى يا ديار حكومه‌تا ته‌كنوقرات ئه‌وه‌ حكومه‌ته‌ يا گرۆپه‌كێ زانا وپسپۆر وته‌كنيكار ولێهاتى وخودان شيان برێڤه‌دبن، ڤێجا چ ئه‌و كه‌سانه‌ دويرى حزبايه‌تيێ بن و وبێى ئينتيمائه‌كا سياسى بن- كو ئه‌ڤه‌ جۆره‌كێ سه‌ره‌كيێ ته‌كنوقراتيكێه‌- يانژى هه‌تا كه‌سايه‌تيێن سياسى بن وخودان ئينتيمايه‌كا حزبى ژى بن شاره‌زايێن سياسى‌‌ وان ل سه‌ر ته‌كنوقراتيكان دهژمێرن ئه‌گه‌ر ئه‌و ساڵوخه‌تێن ل ده‌ستپێكێ هاتين ل ده‌ڤ وان هه‌بن. وجۆرێ ئێكيێ زۆر جاران دووباره‌ بويه‌ ومێژوويا وێ ڤه‌دگه‌رت بۆ سالێن 1931-1933 ل ئه‌مريكا نه‌مازه‌ ل نيويورك ده‌مێ بزاڤا ته‌كنوقرايك ده‌ركه‌فتى ومفا وه‌رگرتين ژهزرێن زانايێ ئابۆريێ ئه‌مريكى (ثورستاين ڤبلن) وداخوازا خه‌لكێ دهاته‌ كرن پشته‌ڤانيا ڤى جورێ سيسته‌مێ رێڤه‌برنێ بكن ل شوينا تێگه‌هێن ئابۆريێن كه‌ڤنار ئه‌وێن نه‌ دگونجايبوون ل سه‌رده‌مێ ته‌كنه‌لوجيايێ ونه‌ دشيانێن وان هزران دا بوو به‌رهنگاريا قه‌يرانا ئابۆريا ئه‌مريكى وجيهانيا سالا 1929 بكن ، وومێژوويا جۆرێ دووێ يێ ته‌كنوقراتيكێ دزڤرت بۆ ئه‌زموونا سه‌ۆكێ چينى (دينگ شياو بينگ) ل ناڤبه‌را سالێن 1978-1992 كو ئه‌ڤى سه‌ركرده‌ى شيا ب گرۆپه‌كێ ته‌كنوقراتێ حزبى چينێ ژجڤاكه‌كێ چاندنێ ده‌رباز بكتن به‌ره‌ڤ جڤاكه‌كێ پيشه‌سازيێ پێشكه‌فتى ببتن، و كرۆپێ ته‌كنوقرات ژسالێن هه‌شتيان وهه‌تا نهۆ يێ زاله‌ ل سه‌ر لژنا ناڤه‌نديا حزبا كومونستا چينى. وئه‌گه‌ر ئه‌ڤه‌ به‌رزترين نموونه‌ بن ژهه‌ردوو جۆرێن سه‌ره‌كيێن حكومه‌تا ته‌كنوقرات پرسياره‌كا گرنگ ئه‌ڤه‌ ئه‌رێ مودێلا حكومه‌تا ته‌كنوقراتا حه‌يده‌ر عه‌ببادى چ جۆره‌؟! . ئه‌ز بخوه‌ هيچ جاره‌ێ بگومان نابم دشيانێن عيراقيان دا بۆ داهێنانێ وڤێ جارێ ژى ئه‌م ل هيڤيا په‌يدابوونا جۆره‌كێ نويێ ته‌كنوقراتێ ب شێواز وستايلێ عيراقى ب پشته‌ڤانيا ملا (موقته‌دا صه‌در) وهه‌ڤالبه‌ندێن وى، ئه‌وژێ مودێلێ ته‌كنوقراتيكا لايه‌ن وپێكهاتانه‌؛ كو هه‌مى پێكهاتێن سه‌ره‌كيێن عيراقێ: كورد، عه‌ره‌بێن سوننه‌، عه‌ره‌بێن شيعه‌، توركمان... دێ هنده‌ك ته‌كنوقراتان پێشكێشى عه‌ببادى دكن وپاشێ ئه‌و دێ ليستا ناڤان ده‌ته‌ په‌رله‌مانى دا لايه‌نێن سياسيێن ده‌ستهه‌ڵاتداريێ ل عيراقێ دكن ئوكه‌يه‌كێ بده‌نه‌ عه‌ببادى وده‌نگێ بده‌نه‌ حكومه‌تا وى يا ته‌كنوقرات مۆدێل عيراقى 2016. و ئه‌گه‌ر نه‌ء چاوان ئه‌ڤ لايه‌نێن سياسيێن به‌حس ژێ هاتيه‌ كرن دێ رازى بن عه‌ببادى يان هه‌ر كه‌س ولايه‌نك ديتر خوه‌ دسه‌ر ئيستيحقاقێ هه‌لبژارتنێ را پاڤێژتن ما ئه‌ڤه‌ چێدبتن؟!! له‌وا دڤێت رێكه‌ چاره‌يه‌ك هه‌بتن گۆره‌ى وێ بشێن هه‌ردوو تێگه‌هان كووم بكن (ته‌كنوقرات+ئه‌نجامێ صندۆقا ده‌نگدانێ)، وبراستى ژى عه‌يبه‌ عيراقى چاڤ ل چينێ يان ئه‌مريكا يانژى هه‌ر وه‌ڵاته‌كێ ديتر بكتن بۆ سياسه‌ت ورێڤه‌برنا وه‌لات و وه‌ڵاتيان، وياد دروست ئه‌وه‌ مۆدێله‌كا عيراقێ يا سه‌رده‌مانه‌ پێكشيشى هه‌مى جيهانێ بكن مۆدێلا ته‌كنوقراتيكا عيراقى 2016، وچاڤه‌رێى داهينانێن مه‌زنتر بن هه‌تا كوتكا ڤالا بكه‌فتن دده‌ستێن هه‌ميان وڕاگه‌هاندنا عيراقێ بێته‌ كرن وه‌كو ده‌وله‌ته‌ك فاشل ب هه‌مى پيڤه‌ران!!
هـ ن