دەسەڵاتی عمر بەشیر بەشێکی گرنگ لە مێژووی نوێی سودان پێک دەهێنێت، کۆتایی هێنا بە درێژترین شەڕی ناوخۆ و جیابوونەوەی باشوری سودان وەک دەوڵەتێکی سەربەخۆ.
لە ناوڕاستی نەوەتەکانەوە کۆمەڵێک گۆڕانکاری بەرچاو دەستیپێکرد لە بواری تەکنۆلۆجیای پەیوەندی و بوژانەوەی ئابوری، لە ساڵی ٢٠٠٤ ەوە قەیرانی دارفور دەستیپێکرد و سەرەتاکانی توندتیژی هاتە ئارایەوە، لە بورای گەشەسەندن و بوژانەوە گۆڕانکاری زۆر بەدیهات، رێژەیەکی زۆری بەڕیوەبەرانی دەزگاکانی حکومەت دەرچووی زانکۆکانی ئەمریکاو بەریتانیا بوون بەتایبەت کۆمەڵێکی زۆری ئەوانە دکتۆرایان بەدەست هێنابوو لە کۆتایی هەفتاکان و سەرەتای هەشتاکان، لەم دەساڵی دوایدا " عمر بەشیر" زۆرێک لەوانەی دورخستەوەو جەنەراڵەکانی سوپای هێنایە پێشەوە.
بەردەوام سیمای گشتی دەسەڵاتی بەشیر بەرەو سنوردارکرنی ئازادیەکان هەنگاوی دەنا
کە تێیدا تێورسێنی کودەتای ١٩٨٩ و سەرەتاکانی حوکمی " حسن تورابی ) راپێچی زیندان کرا، خاڵی جەوهەری جیاوازی نێوان توارابی باڵی عمر بەشیر ئەوە بوو تورابی باسی لەوەدەکرد دەبێت مەوداکانی ئازادی فراون بکرێت و ئازادی رۆژنامەگەری دەستەبەر بکرێت و هەڵبژاردنی ئازادانە بکرێت و حوکمی لامەرکزی حەقیقی بەرپا بکرێت ،دەسەڵاتەکانی سەرۆک کەمبکرێتەوەو دەسەڵاتی تەشریعی بەهێزتر بێت لە دەسەڵاتی تنفیزی.
بەڵام ئەو کاتە " علی عثمان طه" کە ئەمڕۆ دەست بەسەر کراوە بە توندی دژی تورابی وەستایەوەو تورابی راپێچی زیندان کراو پەرلەمان هەڵوەشایەوە.
لەم چەند سالانەی دوایدا زۆرێک لە نوسەرو کەسایەتیە سەرەکیەکانی دەسەڵات ئامۆژگاری " عمر بەشیر" یان کرد واز لە دەسەڵات بهێنێت، بەڵام ئەو هەر پێداگیری دەکردو لە ئەنجامدا سەدان نوسەر و خاوەن فکر دورکەوتنەوە لە دۆخەکە یاخود هەڵبژاردنی بێدەنگی و وازهێنان لە سیاسەت.
ئێستا کێ خاوەن هێزە لە سەر شەقام؟ حزبە تقلیدیەکان وەک حزبی ئومەی صادق مهدی و حزبی ئیتیحادی دیموکراتی دورن لە رۆحی سەردەمی نوێ، بەشیكی زۆری گەنجانی سەر شەقام بێ سەرکردەو ئایدیان و تەنها خوازیاری ژیانێکی شایستەو دادپەروەرخوازانەنە. ئەو کەمینەی ئێستا شەقام دەجوڵێنێت و هیزێکی رێکخراون، دوو هێزن، حزبی بەعسی سودانی و چەپەکان کە تا رادەیەک لە رووی میژوویەوە ئەزمونی توندوتیژیان هەیە، لە لایەکی ترەوە هێزە لیبرالەکان لە سودان زۆر لاوازن و بەشێکی گرنگی ئەم دۆخە نین.
ئایندە بەروە کوێ دەڕوات؟ زۆر ناروونە چونکە هەموو دام و دەزگاکانی سوپا و هێزە ئەمنییەکان پروەردەی سەردەمی حوکمی ئینقازن، کە ئەوانە مومکین نییە بونیادنەرەی حوکمێکی دیموکراتی بن ئەو کەسانەی ئێستا لە مەشهەدەکەن هە لە "عوض بن عۆف" و جەنرال " حمیدتی" و " صلاح قۆش" پاسەوانی سەردەمی حوکمی ئینقاز بوون.